Lebuinuskerk, Deventer

Een rondje om de Lebuinuskerk, Deventer – en meer

Vandaag presenteren we met gepaste trots een bijzonder rondje om de kerk. Het middelpunt van onze wandeling is de Lebuinuskerk in Deventer, ook wel de Grote of St. Lebuïnuskerk genoemd. Maar dit is niet zomaar een wandeling. We combineren onze fysieke inspanning met de allereerste editie van de RODK Geheugentrainer.

Dat werkt als volgt. We wandelen rond de kerk en vertellen u onderweg meer over wat u ziet. Onder de foto’s in dit artikel vindt u vijf korte vragen, met daaronder de antwoorden. Zo kunt u zelf nagaan hoe fit uw geheugen nog is – en dat is belangrijk in deze tijd waarin de vergrijzing een feit is geworden.

We starten bij de hoofdingang van de Lebuinuskerk aan het Grote Kerkhof 40 in Deventer en wandelen tegen de klok in. De Lebuinuskerk is een van de grootste kerken in het oosten van ons land en staat in de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (1990). Let op. Deze kerk moet niet worden verward met de Broederenkerk in Deventer, die officieel de R.K. Sint‑Lebuinuskerk heet.

Na het bewonderen van de hoofdingang draaien we naar rechts en lopen we met een boog naar links. Ook hier heet het Grote Kerkhof. Links ziet u goed hoe imposant deze kerk eigenlijk is. Vroeger stonden aan deze kant kleine huisjes aangebouwd, maar die zijn verwijderd, waardoor de kerk nu een echt monumentaal uiterlijk heeft. We wandelen richting de fontein.

Dit abstracte bouwwerk, uitgevoerd in terrazzo, heeft geen officiële naam, maar staat in de volksmond gewoon bekend als de fontein op het Grote Kerkhof. Direct achter de fontein ziet u het Verzetsmonument. Tegenover de kerk bevinden zich het stadhuis (nummer 1) en het Landshuis (nummer 2). We lopen verder langs de gevel van de kerk en maken een bocht naar links.

We bevinden ons nu op de Kleine Poot. Ook hier valt er genoeg te zien. Wat dacht u van de indrukwekkende gevelsteen met Deken Doys? Deze geestelijke wordt afgebeeld met een zak geld en beddengoed onder de arm terwijl hij de deur achter zich dichttrekt. De voorstelling verwijst naar een gebeurtenis uit de zestiende eeuw: nadat Deventer in 1591 door prins Maurits was bevrijd van de Spaanse overheersers, werd de stad protestants en moesten de katholieke geestelijken vertrekken. De waarschijnlijk met een knipoog bedoelde Latijnse tekst Ite missa est betekent letterlijk: “De mis is voorbij.”

We volgen de Kleine Poot tot we bij de Hofstraat aankomen. Hier zijn nog woningen tegen de kerk aangebouwd, waardoor we de kerk af en toe uit het oog verliezen – maar geen zorgen, u loopt nog steeds goed.

We wandelen verder. De Hofstraat gaat over in de Nieuwe Markt, en we lopen door tot we weer uitkomen op het Grote Kerkhof. Hier slaan we linksaf. We passeren een aantal charmante pandjes en krijgen een prachtig inkijkje tussen de huizen door, tot we links ineens weer de bekende ingang van de kerk zien. Nog één bocht naar links en de ronde is compleet.

Vergeet u niet de vragen van de RODK Geheugentrainer te beantwoorden? U vindt ze onder de foto’s, samen met de antwoorden.

🧠 Vragen – RODK Geheugentrainer

1. Staat de Lebuinuskerk in de Top 10, de Top 50 of de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg uit 1990?

2. Hoe heet de fontein op het Grote Kerkhof in Deventer?

3. Hoe heet de deken (diaken) die wordt afgebeeld op de gevelsteen aan de Kleine Poot, achter de kerk?

4. Op welk adres vindt u het stadhuis van Deventer?

5. Welke editie van de RODK Geheugentrainer is dit?

✅ Antwoorden

1. De Lebuinuskerk staat in de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg uit 1990.

2. De fontein heeft geen officiële naam, maar wordt eenvoudigweg de fontein op het Grote Kerkhof genoemd.

3. De deken (diaken) op de gevelsteen is Deken Doys.

4. Het stadhuis van Deventer bevindt zich op Grote Kerkhof 1.

5. Dit is de allereerste editie van de RODK Geheugentrainer.