dinsdag 29 september 2026

Jozef (Heuvelse Kerk), Tilburg

Heuvelse Kerk, Tilburg

De Heuvelse kerk (ook Sint-Jozefkerk) geldt als beeldbepalend voor Tilburg. Als u een button, sticker of brochure uit Tilburg in handen krijgt, is de kans groot dat daarop de grootste kerk, met de hoogste kerktorens van Tilburg, een rol speelt. Het is dan ook de hoogste tijd dit icoon eens met een bezoek te vereren.

We starten onze rondwandeling bij het Heilig Hartbeeld voor de kerk, aan de Heuvelring 122 te Tilburg. Het beeld staat binnen een lage, halfronde muur, met daarop de tekst ‘Ik ben koning maar mijn rijk is niet van deze wereld’. Het echte heilige hart van Tilburg ligt echter in een kluis: de Christus op de Heuvel is voorzien van een replica. En dat is eigenlijk niet zo vreemd. In 1982 werd het gouden hart van het standbeeld midden op de dag gestolen door een onbekende jongeman, die er zijn liefde voor zijn vriendin mee wilde tonen. Die bleek daar evenwel niet van gediend. Een week later belde hij de Heuvelse pastoor Van Noorwegen om het terug te kunnen brengen. De pastoor besloot het gouden hart niet terug te hangen, maar het op te bergen in een geheime kluis en een replica te laten maken. In 2021, na zijn pensionering, vertelde hij de lokale krant alsnog de waarheid over deze gang van zaken.

De kerk zelf heeft aan de voorzijde twee torens met een hoogte van 72 meter. De ingangen bevinden zich in de drie portalen in de voorgevel. In het middelste portaal ziet u een reliëf van de Vlucht naar Egypte. Ook staat op het topje van de puntgevel tussen de torens een in koper verguld beeld van Sint Jozef. U merkt het. Alleen door hier te staan en om u heen te kijken, is uw dag al verrijkt, en dan moeten we nog beginnen. Laten we snel in de benen gaan.

We lopen met de klok mee, dus we draaien naar links en lopen de Heuvelring op. U passeert al direct een scala aan horecagelegenheden met keukens uit alle hoeken van de wereld. Bij het gezellige Panhuijsenpad slaan we rechtsaf. Let hier wel op eventuele fietsers. Tilburg is niet alleen een historische stad, maar ook een moderne gemeente, met alle kenmerken die daarbij horen.

U merkt dat ook als u rechtsaf slaat bij de Veemarktstraat. Rechts ziet u de achterzijde van de Heuvelse kerk, maar verderop ziet u links het ultramoderne gebouw van 013, het grootste poppodium van Nederland en de eerste zaal in Nederland die speciaal voor popmuziek is gebouwd. We wandelen verder tot we rechts de Sint Josephstraat zien. We lopen deze straat in en slaan direct weer rechtsaf naar de Korte Heuvel.

Ook hier is het aan alle kanten horeca geblazen. Voor elke smaak is wel een uitspanning te vinden. U kunt alvast een lijstje maken voor later op de dag. Bij de Heuvelring slaan we weer rechtsaf en we wandelen verder tot we het Heilig Hartbeeld voor de kerk weer ontwaren. Daar aangekomen heeft u een goed beeld gekregen van de manier waarop Tilburg erin is geslaagd het oude en het nieuwe tot een aantrekkelijk geheel te smeden. En u heeft ongetwijfeld trek gekregen in een hapje of drankje. Heeft u al een leuke locatie gekozen?

Tot de volgende keer!
Heilig Hartbeeld voor de Sint Jozef, Tilburg
013 Poppodium Tilburg
Achterkant van de Sint-Jozefkerk in Tilburg
Veemarktstraat Tilburg
Topo GPS-screenshot met een route rond de Jozef (Heuvelse Kerk) in Tilburg

zaterdag 19 september 2026

Willibrordushuis en Willibrorduskapel, Den Haag

Spits van de Willibrorduskapel, Den Haag

Een kapel goed verborgen in het volle zicht

Goed verborgen in het volle zicht, in een van de oudste delen van Den Haag, vinden we het Willibrordushuis. Op de eerste verdieping van dit Willibrordushuis ligt de Willibrorduskapel. Dit geheel is lastig in één blik te vangen. De dakruiter met spits van de kapel is bijvoorbeeld alleen van een afstand in het stadsbeeld te ontdekken, en wie voor het Willibrordushuis staat, riskeert pijnlijke nekwervels en moet in een scherpe hoek omhoog kijken om Willibrord aan de voorgevel te zien hangen. Toch gaan we u vragen dit te doen.

We starten onze historische ronde aan de Oude Molstraat 35 in Den Haag. Daar bevindt u zich, zoals gezegd, in een van de oudste straten van de stad: de Oude Molstraat stamt uit de middeleeuwen en was aanvankelijk een eenvoudig zandpad door de duinen. De vorm van het oude pad is altijd hetzelfde gebleven, waardoor de straat een kronkelig verloop heeft en niet recht loopt. Het Willibrordushuis en de Willibrorduskapel op nummer 35 zijn inmiddels ook al een kleine eeuw oud.

Als u voor de gevel omhoog kijkt – we hadden u al gewaarschuwd – ziet u het fraaie, in natuursteen gehouwen beeld van de heilige Willibrordus en daarboven een rond venster. Als u goed kijkt, ziet u dat het hier eigenlijk gaat om een beschermend voorzetraam. Daarachter is nog net het oorspronkelijke glas-in-lood te ontdekken. Na deze rek- en strekoefening kunnen we aan de wandel.

We draaien naar links en lopen met de klok mee. Let op de mooie gedenkplaat van de Zusters van Liefde uit Tilburg, die aan de wieg van de kapel hebben gestaan. Er is in dit deel van de stad sowieso heel wat te zien, dus u zult nog veel om u heen moeten kijken. We lopen in een rustig tempo de Oude Molstraat door in de richting van de Molenstraat, waar we rechtsaf slaan.

Dit heerlijke winkelstraatje is al een bestemming op zich: veel unieke panden met even zovele unieke winkeltjes. Neem de tijd om alles rustig te bekijken. We lopen door tot we bij het Noordeinde aankomen. Daar slaan we rechtsaf.

Deze winkelstraat is een stuk breder en heeft ook veel meer een upmarket-uitstraling. Niet gek als u bedenkt dat Paleis Noordeinde maar zo’n 250 meter achter u ligt. Laat u overigens niet in de luren leggen door de vele glinsterende winkelpanden: de straat staat bol van de historische details die u niet wilt missen. Als we bij de Papestraat aankomen, slaan we rechtsaf.

Deze straat heeft alweer een andere sfeer. Hier ziet u bijvoorbeeld het kleinste frietzaakje van Den Haag, een begrip onder kenners. Neem ook hier de tijd om alles goed te bekijken. We lopen door tot we rechts weer de Oude Molstraat zien. We slaan rechtsaf en lopen verder tot we weer bij nummer 35 zijn aangekomen, moe maar voldaan.

Na een dergelijke wandeling vol indrukken is het altijd een goed idee om even wat bij te komen. Het toeval wil dat hiervoor een ideale plek binnen handbereik is. Als u het Willibrordushuis inloopt en de trap naar de eerste verdieping neemt (niet schrikken van het gekraak van de oude traptreden), kunt u plaatsnemen in de Willibrorduskapel. Hier kunt u alle impressies van de zojuist gemaakte wandeling in alle rust een plekje geven. Op de begane grond kunt u eventueel nog genieten van een kopje koffie of thee, of een glas Haags kloosterbier.
Willibrordushuis en Willibrorduskapel, Den Haag: beeld van Willibrordus en gebrandschilderd raam achter beschermend voorzetraam
Bakfiets met tekst 'I aim to bring people together over God'
Hoek Noordeinde-Hartogstraat
Papestraat Den Haag - 't kleinste winkeltje - Vlaamse friet
Topo GPS-screenshot met route rond het Willibrordushuis en de Willibrorduskapel, Den Haag

donderdag 10 september 2026

Jeruzalemkerk, Den Haag

Jeruzalemkerk, Den Haag

Een kerk op een Haags schiereiland

Midden in een Haagse woonwijk staat een kerk die aan drie kanten omringd is door water. Dit pand, op een eigen schiereiland aan het Pomonaplein, doet al jaren geen dienst meer als gebedshuis, maar is wel een zogenaamd voorbeschermd rijksmonument en dus behouden voor de toekomst. Zullen we het pand gaan bekijken?

Het officiële adres van de voormalige kerk is Pomonaplein 49, maar aangezien de nummering aan de kant van de kerk lastig te vinden is, starten we aan de zuidkant van het gebouw, grofweg tegenover het poortje naast nummer 72. We wandelen met de klok mee. Het pand is uiterst fotogeniek en we lopen ‘buiten het water om’, zodat u van alle kanten een zeer goed beeld krijgt en een verdere routebeschrijving eigenlijk onnodig is. We draaien naar links en gaan aan de wandel.

Dit pand heeft ooit op Funda gestaan en was toen de op één na duurste woning in Den Haag. En dan te bedenken dat het gebouw bij de oplevering als een ‘koopje’ werd beschouwd. Onder aan dit artikel vindt u een link waarin de geschiedenis van dit stukje onroerend goed haarfijn uit de doeken wordt gedaan.

Let halverwege de wandeling op het fraaie beeldhouwwerk van de pelikaan die haar jongen voedt met haar eigen bloed, een symbool voor de zelfopoffering van Christus. Trouwe wandelaars herkennen dit motief van de wandeling rond de O.L. Vrouw van Lourdeskerk in Scheveningen, een kleine zes kilometer verderop.

We wandelen weer verder. Op sommige stukjes van de wandeling is het verstandig even midden op de weg te lopen vanwege de vele geparkeerde fietsen. Let wel op: het Pomonaplein is relatief rustig, maar houd tijdens het fotograferen rekening met eventuele langsrijdende auto’s.

We wandelen door tot we weer bij ons beginpunt zijn aangekomen. U heeft vast al opgemerkt dat de voormalige Jeruzalemkerk is omgetoverd tot een prachtige horecagelegenheid waar u zowel binnen als buiten op het terras van een hapje of drankje kunt genieten. Uiteraard worden wij niet gesponsord voor deze boodschap.

We hopen dat u genoten hebt van deze wandeling in een bijzonder stukje Den Haag.
Jeruzalemkerk, Den Haag
Pomonaplein, Den Haag
Jeruzalemkerk, Den Haag; beeldhouwwerk van pelikaan die haar jongen voedt met haar eigen bloed; symbool voor de zelfopoffering van Christus
Jeruzalemkerk, Den Haag
Jeruzalemkerk, Den Haag
De Jeruzalemkerk: ‘een hut om in te schuilen’ – Haags Gemeentearchief

dinsdag 8 september 2026

Dubbelwandeling Migrantenkerk en Moskee Anwar-E-Mustafa, Den Haag

Affiche 'Ethiopisch-Orthodoxe Tewahedo Kerk Duitsland en het omliggende bisdom, sub-bisdom Nederland', Weimarstraat, Den Haag

Een Haagse double bill: kerk en moskee

Vandaag hebben we een zogenaamde double bill voor u: een wandeling rond een migrantenkerk in Den Haag en Moskee Anwar‑E‑Mustafa, direct om de hoek. Zoals deze eerste zin al aangeeft, is dit een wandeling die bol staat van de interessante informatie en waarbij u tussendoor ook nog de nodige meters maakt. Laten we beginnen!

We starten onze excursie aan de Weimarstraat 300 in Den Haag. Hier was ooit de Engelbewaardersschool gevestigd, wat de indrukwekkende sculptuur boven de ingang verklaart. Op het moment van onze fotoshoot is hier het Weimar’s Wijkpaleis gevestigd, een levendige locatie voor inwoners van het Regentesse- en Valkenboskwartier. In het Wijkpaleis vinden we bovendien een gebedsruimte van de Ethiopisch-Orthodoxe Tewahedo Kerk Duitsland en het omliggende bisdom, subbisdom Nederland. Voor een leek klinkt dat wellicht wat obscuur, maar wat we hier vinden, is in feite een van de oudste christelijke tradities ter wereld. Deze kerk volgt het Ethiopische ritueel en kent een unieke mix van christelijke en Joodse tradities. Als u al deze informatie heeft verwerkt, kunnen we aan de wandel.

We gaan tegen de klok in, wat betekent dat we direct op de hoek linksaf slaan, de Herschelstraat in. Al na enkele meters ziet u hier de Stichting Welzijn voor Moslims te Den Haag en omstreken, met als Moskee Anwar‑E‑Mustafa een zelfstandige organisatie van moslims die met name het gehele soennitisch-islamitische deel van de samenleving wil dienen. Begint het u al te duizelen? Als u alles goed heeft bekeken, kunnen we snel door met onze wandeling, verder de Herschelstraat in.

Deze alleraardigste straat met vroeg-20e-eeuwse stedelijke ontwikkeling is een verrassend plezierige wandelomgeving. Aan het eind van de straat vinden we het Newtonplein. Dit groene en rustige stadsplein in het populaire Valkenboskwartier staat bekend om zijn open karakter, bomen en speelruimte.

Aandachtige wandelaars die ons platform kennen, hebben misschien het idee dat ze dit al eens eerder hebben gezien. En inderdaad, beste mensen: bij ons rondje om de Sint Agnes aan de Beeklaan én onze wandeling rond de Al Madinah Moskee aan de Loosduinseweg hebben we dit plein al eens van andere kanten benaderd.

We draaien naar links langs het plein en slaan linksaf de Noorderbeek­dwarsstraat in. Let hier vooral op ‘Koetshuis Helanso’ op nummer 214, een echte aandachts­trekker die de straat net dat beetje extra charme geeft.

Aangekomen bij de Weimarstraat gaan we linksaf en lopen we terug naar ons beginpunt. Na al deze indrukken heeft u zeker een korte rustpauze en een versnapering verdiend. U heeft vast al gezien dat de Weimarstraat een uiterst sfeervolle straat is, met veel horeca en allerlei leuke winkeltjes. Het zou ons niet verbazen als u hier langer blijft hangen dan u verwacht had.

Tot de volgende keer!
Gebouw Weimar's Wijkpaleis, Weimarstraat 300, Den Haag
Moskee Anwar-E-Mustafa, Herschelstraat 21-A, Den Haag
Portret van Newton op een elektriciteitshuisje op het Haagse Newtonplein
Zicht op de Sint Agnes vanaf het Newtonplein, Den Haag
‘Koetshuis Helanso’, Noorderbeekdwarsstraat 214 Den Haag
De Engelbewaarder van de Weimarstraat
Topo GPS-screenshot met dubbelwandeling rond de Migrantenkerk en Moskee Anwar-E-Mustafa, Den Haag

woensdag 2 september 2026

Koninkrijkszaal van Jehovah’s Getuigen in Zevenaar

Koninkrijkszaal van Jehovah's Getuigen in Zevenaar

De Koninkrijkszaal van Jehovah’s Getuigen in Zevenaar is fraai gelegen aan de rand van de bebouwde kom. Het gebouw stamt uit 1976 en ligt op ongeveer vijf minuten rijden of twintig minuten met het openbaar vervoer vanaf het centrum van Zevenaar. Een Koninkrijkszaal is de plaats waar Jehovah’s Getuigen samenkomen. De naam is gekozen omdat Gods Koninkrijk een centraal thema binnen hun geloof is. De zalen zijn doorgaans functioneel en bescheiden van ontwerp. De nadruk ligt op het Bijbel­onderricht dat er wordt gegeven en niet zozeer op het gebouw zelf.

We starten onze rondgang bij het parkeerterrein aan de Heesackers 9 en wandelen tegen de klok in. Door de wat afgelegen ligging is er geen horeca in de directe omgeving, dus neem eventueel een flesje drinken mee. Het gebouw biedt een nuchtere aanblik, maar de omgeving is lommerrijk, wat heden ten dage een groot voordeel is. We verlaten het parkeerterrein en slaan linksaf. We wandelen een klein stukje door en slaan dan linksaf, Het Bieltje in.

We lopen nu achter het gebouw. U zult het met onze scouts eens zijn dat dit een alleraardigste omgeving is. Loop evenwel niet te ver door, want we slaan al snel linksaf. U denkt misschien dat u een doodlopende straat inloopt, maar niets is minder waar. Loop langs de paaltjes aan het einde van de straat en u kunt linksaf een rustig wandelpad op gaan.

Hier kunt u genieten van de rust die een wijk aan de rand van een stad te bieden heeft. Iets verderop ziet u aan uw linkerhand alweer de Koninkrijkszaal opdoemen. Wandel tussen de bosschages door naar het pleintje en voor u het weet staat u weer bij uw beginpunt: calorieën armer en een leuke ervaring in een onbekend stukje Zevenaar rijker.

Ingang van de Koninkrijkszaal van Jehovah’s Getuigen in Zevenaar
Heesackers, Zevenaar
Het Bieltje, Zevenaar
Koninkrijkszaal aan de Heesackers 9 in Zevenaar
Topo GPS-screenshot met een route rond de Koninkrijkszaal van Jehovah's Getuigen in Zevenaar

Protestantse Kerk, Lobith

De Protestantse Kerk of Dorpskerk in Lobith is een bescheiden historische zaalkerk met een zeszijdig koepeltorentje aan de Markt. Al sinds d...