Orthodoxe Parochie H.H. Eersttronende Apostelen Petrus en Paulus, Deventer

In een stad die decennialang bekendstond als ‘Moskou aan de IJssel’ hoeft u niet verbaasd op te kijken als u ineens een Russisch-orthodoxe kerk tegenkomt. Toch moeten we bekennen: wie de gevel voor het eerst ziet, kan moeilijk geloven dat dit een godshuis is. En toch staan we hier voor de Russisch-Orthodoxe parochie H.H. Petrus en Paulus in Deventer. En wat een mooie verrassing: een prachtige gevelversiering, fraaie iconen en al met al een fantastische locatie: Korte Assenstraat 13, hartje binnenstad. Vandaag vormt deze plek het middelpunt van onze rondwandeling.

Nadat we de gevel goed in ons hebben opgenomen – en laten we eerlijk zijn, er is hier veel te zien – draaien we naar links en wandelen we de Korte Assenstraat in. Ondanks de centrale ligging is dit een verstild straatje waar u de sfeer van het oude Deventer nog kunt opsnuiven.

Eenmaal bij de Lange Bisschopstraat aangekomen, verlaten we deze fotogenieke straat en slaan we rechtsaf. Hier wordt het al wat levendiger en kunt u, naast de fraaie gevels, genieten van leuke winkeltjes. We kuieren door tot we bij de Kleine Overstraat komen en slaan opnieuw rechtsaf.

Het wordt hier nog wat drukker, met nóg meer gezellige winkels. Maar ook tussen de etalages door valt er van alles te ontdekken. Wat dacht u van de prachtige oude toegangspoort naar het Iordenshof – of, in hedendaagse spelling, het Jordenshofje? Dit is het enige overgebleven hofje in Deventer. De gevelsteen boven de poort herinnert aan een renovatie: IORDENSHOF RENOVATUM 1930‑1931.

We lopen verder tot we de Vleeshouwerstraat bereiken en slaan rechtsaf. Zoals u ziet, vindt u hier volop gezellige uitspanningen die u later met een bezoek kunt vereren. Voor nu wandelen we nog even door, tot we weer bij de Korte Assenstraat uitkomen.

Nog één keer rechtsaf en daar zien we opnieuw de prachtige iconen. We hebben ons doel bereikt en kunnen terugkijken op een verrassende rondwandeling, zomaar in de schoot geworpen door de stad zelf.

В городе, который десятилетиями называли «Москвой на Эйсселе», не стоит удивляться, если вдруг встретишь русскую православную церковь. Хотя, признаемся честно, когда впервые видишь её фасад, трудно поверить, что это — храм Божий.
А ведь действительно, перед нами — Русская православная приходская община святых первоверховных апостолов Петра и Павла в Девентере. Какое прекрасное открытие: великолепное оформление фасада, красивые иконы и, в целом, чудесное место — Korte Assenstraat 13, самое сердце старого города. Сегодня это центр нашей небольшой прогулки.

Полюбовавшись фасадом — а смотреть здесь, согласитесь, есть на что — поворачиваем налево и идём по улице Korte Assenstraat. Несмотря на центральное расположение, это тихая улочка, где всё ещё можно ощутить атмосферу старинного Девентера.

Дойдя до улицы Lange Bisschopstraat, мы покидаем этот живописный уголок и поворачиваем направо. Здесь становится немного оживлённее: помимо красивых фасадов, можно полюбоваться уютными магазинчиками. Продолжаем нашу прогулку до улицы Kleine Overstraat и снова поворачиваем направо.

Здесь уже чуть шумнее, магазинов больше, и на каждом шагу встречаются интересные детали. Например, старая красивая арка, ведущая во двор Иорденсхоф (или, как сегодня чаще говорят, Йорденсхоф). Это — единственный сохранившийся внутренний дворик в Девентере. Над воротами вы можете увидеть памятный камень с надписью: IORDENSHOF RENOVATUM 1930‑1931, — напоминающий о реставрации.

Дойдя до улицы Vleeshouwerstraat, поворачиваем направо. Здесь уже множество уютных кафе и заведений, куда можно заглянуть позже. А пока продолжаем идти вперёд, пока снова не выйдем на Korte Assenstraat.

Ещё один поворот направо — и перед нами вновь появляются прекрасные иконы. Мы вернулись к началу нашего пути и можем с улыбкой сказать, что эта прогулка стала для нас настоящим приятным сюрпризом, подаренным самим городом.

(Перевод выполнен автоматически, возможны неточности.)

Lebuinuskerk, Deventer

Een rondje om de Lebuinuskerk, Deventer – en meer

Vandaag presenteren we met gepaste trots een bijzonder rondje om de kerk. Het middelpunt van onze wandeling is de Lebuinuskerk in Deventer, ook wel de Grote of St. Lebuïnuskerk genoemd. Maar dit is niet zomaar een wandeling. We combineren onze fysieke inspanning met de allereerste editie van de RODK Geheugentrainer.

Dat werkt als volgt. We wandelen rond de kerk en vertellen u onderweg meer over wat u ziet. Onder de foto’s in dit artikel vindt u vijf korte vragen, met daaronder de antwoorden. Zo kunt u zelf nagaan hoe fit uw geheugen nog is – en dat is belangrijk in deze tijd waarin de vergrijzing een feit is geworden.

We starten bij de hoofdingang van de Lebuinuskerk aan het Grote Kerkhof 40 in Deventer en wandelen tegen de klok in. De Lebuinuskerk is een van de grootste kerken in het oosten van ons land en staat in de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (1990). Let op. Deze kerk moet niet worden verward met de Broederenkerk in Deventer, die officieel de R.K. Sint‑Lebuinuskerk heet.

Na het bewonderen van de hoofdingang draaien we naar rechts en lopen we met een boog naar links. Ook hier heet het Grote Kerkhof. Links ziet u goed hoe imposant deze kerk eigenlijk is. Vroeger stonden aan deze kant kleine huisjes aangebouwd, maar die zijn verwijderd, waardoor de kerk nu een echt monumentaal uiterlijk heeft. We wandelen richting de fontein.

Dit abstracte bouwwerk, uitgevoerd in terrazzo, heeft geen officiële naam, maar staat in de volksmond gewoon bekend als de fontein op het Grote Kerkhof. Direct achter de fontein ziet u het Verzetsmonument. Tegenover de kerk bevinden zich het stadhuis (nummer 1) en het Landshuis (nummer 2). We lopen verder langs de gevel van de kerk en maken een bocht naar links.

We bevinden ons nu op de Kleine Poot. Ook hier valt er genoeg te zien. Wat dacht u van de indrukwekkende gevelsteen met Deken Doys? Deze geestelijke wordt afgebeeld met een zak geld en beddengoed onder de arm terwijl hij de deur achter zich dichttrekt. De voorstelling verwijst naar een gebeurtenis uit de zestiende eeuw: nadat Deventer in 1591 door prins Maurits was bevrijd van de Spaanse overheersers, werd de stad protestants en moesten de katholieke geestelijken vertrekken. De waarschijnlijk met een knipoog bedoelde Latijnse tekst Ite missa est betekent letterlijk: “De mis is voorbij.”

We volgen de Kleine Poot tot we bij de Hofstraat aankomen. Hier zijn nog woningen tegen de kerk aangebouwd, waardoor we de kerk af en toe uit het oog verliezen – maar geen zorgen, u loopt nog steeds goed.

We wandelen verder. De Hofstraat gaat over in de Nieuwe Markt, en we lopen door tot we weer uitkomen op het Grote Kerkhof. Hier slaan we linksaf. We passeren een aantal charmante pandjes en krijgen een prachtig inkijkje tussen de huizen door, tot we links ineens weer de bekende ingang van de kerk zien. Nog één bocht naar links en de ronde is compleet.

Vergeet u niet de vragen van de RODK Geheugentrainer te beantwoorden? U vindt ze onder de foto’s, samen met de antwoorden.

🧠 Vragen – RODK Geheugentrainer

1. Staat de Lebuinuskerk in de Top 10, de Top 50 of de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg uit 1990?

2. Hoe heet de fontein op het Grote Kerkhof in Deventer?

3. Hoe heet de deken (diaken) die wordt afgebeeld op de gevelsteen aan de Kleine Poot, achter de kerk?

4. Op welk adres vindt u het stadhuis van Deventer?

5. Welke editie van de RODK Geheugentrainer is dit?

✅ Antwoorden

1. De Lebuinuskerk staat in de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg uit 1990.

2. De fontein heeft geen officiële naam, maar wordt eenvoudigweg de fontein op het Grote Kerkhof genoemd.

3. De deken (diaken) op de gevelsteen is Deken Doys.

4. Het stadhuis van Deventer bevindt zich op Grote Kerkhof 1.

5. Dit is de allereerste editie van de RODK Geheugentrainer.

Broederenkerk, Deventer

De Broederenkerk – wandelroute

De Broederenkerk, officieel de rooms-katholieke Sint-Lebuïnuskerk, is een kerk in Deventer, gebouwd tussen 1335 en 1338 in opdracht van Eleonora van Engeland, destijds hertogin van Gelre. De kerk is in gebruik bij de Lebuïnusparochie voor Deventer en omstreken. Deze is niet verbonden aan de Grote of Lebuïnuskerk in Deventer, die sinds de Reformatie eigendom is van de protestanten. En mocht u zich als buitenstaander afvragen wie Lebuinis of Lebuïnus eigenlijk was: hij was een Angelsaksische missionaris uit de achtste eeuw, heilig verklaard en de patroonheilige van Deventer. Alle reden om hier eens een kijkje te nemen.

We starten onze rondwandeling bij de hoofdingang, Broederenstraat 18, en wandelen met de klok mee – maar niet voordat we het neogotische portaal eens goed in ogenschouw hebben genomen. Daarna draaien we naar links en wandelen we richting de straat met de geweldige naam Achter de Broederen, waar we rechtsaf slaan. We lopen door tot de Smedenstraat, waar we opnieuw rechtsaf slaan.

We lopen nu achter de kerk langs en de sfeer is die van een gezellige binnenstad. U kunt uw ogen volop de kost geven, maar let wel op dat u niet te ver doorloopt. Zodra u rechts een wat mysterieuze lage doorgang ziet met het straatnaambordje Duivengang, slaat u rechtsaf. Geen nood – u zit goed, uw scouts zijn u voorgegaan.

Dit is zo’n typisch straatje waar oude steden patent op lijken te hebben. Geen winkels, maar wel zó sfeervol dat u zich hier moeiteloos in een spannende film waant. Dit zijn de rafelrandjes van de stad, de plekken waar de doorsnee toerist niet komt, maar die u natuurlijk wél weet te vinden.

Aan het eind van de Duivengang komt u weer uit in de Broederenstraat. Hier slaat u rechtsaf. Vanaf hier heeft u een prachtig zicht op iets wat vanaf de ingang niet zichtbaar is: een fraai uurwerk op het dak van de kerk. Ook dat ziet u niet elke dag. We wandelen rustig door tot we weer bij de ingang van de kerk staan. Natuurlijk heeft u allang gezien dat er hier in de buurt genoeg gezellige plekken zijn voor een hapje of drankje. In Deventer voelt u zich moeiteloos thuis.

Nieuwstadskerk, Zutphen

De Nieuwstadskerk in Zutphen

De Nieuwstadskerk in Zutphen – officieel de Sint Johannes de Doperkerk, of simpelweg de Sint Jan – werd in de 13e eeuw gesticht als parochiekerk in de Zutphense stadsuitbreiding Nieuwstad. De ranke toren, de op één na hoogste van Zutphen, vormt een herkenbaar baken en ijkpunt voor dit deel van de stad. Vandaag gaan we dit rijksmonument eens van dichtbij bekijken.

We starten onze rondwandeling aan de Nieuwstadskerksteeg 2 in Zutphen. Hier kunnen we ons meteen het hoofd breken over de spreuk boven de deur: Ubi caritas et amor, Deus ibi est, oftewel: Waar naastenliefde en liefde heersen, daar is God. Deze tekst komt uit een eeuwenoud lied dat traditioneel wordt gezongen bij de voetwassing op Witte Donderdag. De bijbehorende Gregoriaanse melodie stamt uit de periode tussen de vierde en tiende eeuw, al vermoeden sommige geleerden dat ze nog ouder is. Met deze kennis op zak kunnen we in de benen gaan, want daar kwamen we tenslotte voor.

We lopen deze keer met de klok mee: vanaf de hoofdingang gaan we richting het Kerkplein (aan de Isendoornstraat) en slaan we rechtsaf. Daar ziet u een heel wat modernere uiting voor het publiek: een bordje met het pictogram Verboden te voetballen. Uiteraard kunnen we die boodschap alleen maar onderschrijven.

We lopen door tot de Dieserstraat, waar we opnieuw rechtsaf slaan. Zo komen we uit bij een bijzonder charmant stukje Zutphen. We wandelen door tot we bij de Lievevrouwe­straat aankomen.

Ook hier valt er genoeg te genieten. We mogen ons gelukkig prijzen dat zo’n fraai stadsbeeld de eeuwen heeft doorstaan. Rechts ziet u de groene oase van de kerktuin, terwijl links de ene na de andere prachtige gevel voorbijtrekt. Vergeet niet rechtsaf te slaan bij de Nieuwstadskerksteeg om uw rondje te voltooien!

Terug bij de hoofdingang, met de inmiddels vertrouwde Latijnse spreuk boven de deur, kunnen we tevreden terugblikken op een geslaagde wandeling door deze mooie stad aan de IJssel.

Tip: Op de site Kijk op Zutphen vindt u een interessant artikel over de Dieserstraat, de herkomst van de naam en de geschiedenis van deze buurt. Zo kunt u thuis nog even fijn nagenieten van wat u in het echt hebt gezien.