Ontmoetingskerk, Doorwerth

Een rondje om de Ontmoetingskerk in Doorwerth – architectonisch mysterie en buurtbiebplezier

De Ontmoetingskerk in Doorwerth (gemeente Renkum) is een opvallend modern kerkgebouw met een toren, gebouwd in 1969 als Nederlands Hervormde Kerk. Wat dit bouwwerk extra intrigerend maakt, is het mysterie rondom de architect. Op de website Reliwiki wordt voorzichtig gesuggereerd: “Misschien was D. Zuiderhoek de architect van deze kerk.” Daarentegen lezen we op de site van het Odensehuis in Doorwerth (gevestigd in het kerkgebouw) “Het door architect Oudega ontworpen gebouw [...]”. Dit soort raadsels laten we graag onbeslist. Per slot van rekening zijn we hier niet om te twisten, maar om simpelweg te genieten van het gebouw en de omgeving.

Onze wandeling begint bij de hoofdingang van de kerk aan de Bentincklaan 7 in Doorwerth. We lopen met de klok mee, wat een fijne manier is om het gebouw van alle kanten goed te bekijken. Het parcours is bovendien vrijwel vlak, dus prima te doen voor iedereen.

Zodra we de architectuur van dit moderne godshuis goed op ons hebben laten inwerken, valt meteen iets anders op: de charmante buurtbieb bij de ingang. Deze wordt beheerd door de protestantse gemeente Doorwerth-Heveadorp, maar wees gerust: de boekenselectie is allesbehalve uitsluitend stichtelijk. We raden alle lezers onder onze wandelaars van harte aan om hier even rond te snuffelen.

We vervolgen onze weg over de Bentincklaan richting de Johanniterweg. Daar slaan we linksaf en wandelen we verder tot de Van der Molenallee. Aan de rechterhand passeert u een bijzonder pand, waarin Atelier W. en Boekenpunt Doorwerth gevestigd zijn – zeker de moeite waard om even een blik op te werpen. 

Eenmaal aangekomen bij de Van der Molenallee slaan we opnieuw linksaf. Vanaf hier krijgt u een prachtig zicht op de achterzijde van de kerk. Ter hoogte van de bushalte slaan we nog eens linksaf, een charmant doorsteekje dat de Van der Molenallee weer met de Bentincklaan verbindt. 

Op dit laatste stukje kunt u de indrukwekkende raampartij van de kerk bewonderen. Op zonnige dagen is het licht dat hierdoor naar binnen valt ongetwijfeld adembenemend. Aan het einde van het pad slaan we voor de laatste keer linksaf – en zijn we weer terug bij ons beginpunt. 

En daarmee heeft u niet alleen een fijne wandeling gemaakt, maar kunt u dit fraaie kerkje ook van uw bucketlist afvinken.

Tip: Onderaan dit artikel vindt u een leuke foto van een maquette van de kerk. De exacte herkomst van de foto is wat onduidelijk, maar de afbeelding is in elk geval afkomstig van deze pagina.

Sint Josephkerk, Heelsum

De Sint Josephkerk aan de Kamperdijklaan in Heelsum (gemeente Renkum) is een voormalige rooms-katholieke parochiekerk, gebouwd in de stijl van de late Bossche School. Het kerkelijk complex – bestaande uit het kerkgebouw en de pastorie – werd in 2017 aangewezen als gemeentelijk monument. Van 1960 tot en met 2018 maakte de kerk deel uit van de Titus Brandsma Parochie. Het is het enige nog bestaande en vrijwel ongeschonden kerkgebouw uit het oeuvre van architect Fons Vermeulen. Slechts één ander kerkgebouw van zijn hand is bewaard gebleven, in Eindhoven, maar dat heeft inmiddels een nieuwe functie als kantoorpand gekregen.

Onze rondwandeling begint bij de hoofdingang aan de Kamperdijklaan 2 in Heelsum. We lopen met de klok mee om het gebouw heen. Wat direct opvalt, zijn de karakteristieke toren en het anker naast de entree. Interessant detail: in de buitenmuren zijn veel misbaksels verwerkt – stenen die te heet zijn gebakken, waardoor ze niet geel maar meerkleurig zijn geworden. Sommige zijn zelfs kromgetrokken of getordeerd, wat het geheel een bijzonder levendige uitstraling geeft. 

Na onze persoonlijke inspectie vervolgen we onze weg naar de stoep, slaan rechtsaf en maken ter hoogte van de Prins Bernhardlaan een scherpe bocht naar rechts. Op de hoek van de Kamperdijklaan en Prins Bernhardlaan zien we een opvallende opening in het verder strak vormgegeven kerkgebouw. Een raam, omlijst met uit het gevelvlak stekend beton, biedt zicht op de ontmoetingsruimte binnen. 

Verder wandelend bewonderen we de zijkant van het kerkgebouw, waarna we kort de omliggende wijk verkennen. Wat opvalt, is de fraaie architectuur in de omgeving. Neem bijvoorbeeld het pand op de hoek van de Prins Bernhardlaan en de Pannekoeklaan, met zijn elegante, golvende dak. Vergeet intussen niet bij de genoemde Pannekoeklaan rechtsaf te slaan. 

Hier en daar vangen we tussen de huizen een glimp op van de toren van de Sint Joseph – een herkenbaar baken in de wijk. Bij de toepasselijk genaamde Torenlaan slaan we opnieuw rechtsaf. Ook hier valt voor de liefhebber van architectuur veel te ontdekken. Uiteindelijk komen we weer uit op de Kamperdijklaan. We slaan rechtsaf en lopen recht op de toren af. Bij de hoofdingang sluiten we deze wandeling af. Wat een geluk dat dit kerkgebouw een culturele bestemming heeft gekregen, zodat wij – en wandelaars na ons – er nog lang van kunnen genieten.

’t Kerkje op de Heuvel, Heelsum

HELSUM is een klein Dorpje een weinig boven Renkum, nevens het Doornweerdſche Boch, niet verre van den Rhyn, en 1½ Myl van Wageningen gelegen, en tot de Heerlykheid Doomweerd behoorende. De Kerk van dit Dorpje, die door den Predikant van Renkum bediend word, ſtaat op eenen hoogen heuvel, die men niet zonder moeite kan beklimmen, met eenige Boomen bezet. 

Dit fraaie citaat is te vinden in het antieke boek Geographische beschryving van de provintie van Gelderland uit 1794, en verrassend genoeg is de beschrijving nog steeds opmerkelijk actueel. De genoemde kerk is het zogenaamde Kerkje op de Heuvel in Heelsum, dat vandaag het middelpunt vormt van onze rondwandeling. Zoals de naam van het kerkje én het historische citaat al doen vermoeden, is deze wandeling minder geschikt voor mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel of rollator. 

De Hervormde Kerk in het Gelderse dorp Heelsum (gemeente Renkum) – beter bekend als ’t Kerkje op de Heuvel – stamt uit de zestiende eeuw en is een Nederlands rijksmonument. Toen in 1580 de Reformatie zijn intrede deed in Renkum, bleef de Heerlijkheid Doorwerth aanvankelijk katholiek. De kerk raakte in verval en werd uiteindelijk dichtgemetseld, na het bijzetten van de twee echtgenotes (in 1646 en 1649) van baron Van Schellaert. Na tussenkomst van het Hof van Gelre werd in 1653 besloten tot restauratie van het gebouw, zodat er in 1657 weer protestantse diensten konden plaatsvinden. 

Onze wandeling begint bij Herberg Rehoboth, recht tegenover het Kerkje op de Heuvel. Hier nemen we de middelste trap die richting de kerk voert. We lopen vandaag tegen de klok in. 

Boven op de heuvel vinden we direct rechts een bankje – voor sommige wandelaars geen overbodige luxe. Als u even op adem komt, kunt u genieten van het fraaie uitzicht op de kerk. Rechts van de ingang is de grafkelder zichtbaar, onder de kerk. De laatste bijzetting vond hier plaats in 1921. We vervolgen onze route langs de achterzijde van het gebouw. 

Rondom de kerk liggen enkele fraaie, oude grafstenen. Aan de achterzijde volgen we de bocht van het gebouw mee en bereiken we een brede trap die weer naar beneden leidt. Beneden wacht de inmiddels vertrouwde herberg. Neem rustig de tijd om af te dalen – beter voorzichtig dan spijt achteraf. Eenmaal beneden aangekomen, draaien we nog eenmaal om voor een laatste blik op dit unieke kerkje, dat al eeuwenlang over het dorp uitkijkt. 

Tot slot nog een waarschuwing voor onze enthousiaste wandelaars: let goed op het verkeer. Hoe idyllisch het uitzicht ook is, het verkeer in dit deel van Heelsum kan verrassend druk en onoverzichtelijk zijn. Wees dus alert – en geniet veilig van deze bijzondere plek.

Koptisch-Orthodoxe Kerk van de Heilige Maagd Maria en Sint Verena, Bussum

De Koptisch-Orthodoxe Kerk van de Heilige Maagd Maria en Sint Verena in Bussum is een bijzonder geval. Met zo’n 6000 leden is de Koptisch-Orthodoxe Kerk sowieso een zeldzaamheid in Nederland. Een godshuis als dit zie je dan ook niet vaak. Het gebouw dat we vandaag bezoeken begon zijn leven als de Sint Josephkerk en kreeg pas in 2018 zijn huidige bestemming.

Onze rondwandeling begint voor de kerk, bij de rotonde waar de Laarderweg de Ceintuurbaan kruist. Voor wie met gps op pad gaat: het officiële adres is Laarderweg 103 in Bussum.

Meteen vallen de indrukwekkende portretten van de patroonheiligen op, aan beide zijden van de hoofdingang. Rechts zien we de Heilige Maagd Maria, links Sint Verena. Opvallend: Verena wordt vereerd in zowel de rooms-katholieke als de koptisch-orthodoxe traditie.

Na het bewonderen van deze fraaie schilderingen slaan we rechtsaf, richting het carillon. We wandelen tegen de klok in. Wie wil, kan hier een selfie maken — altijd een goed moment! Daarna slaan we linksaf de Ceintuurbaan op, waar we de rechterzijde van het kerkgebouw bewonderen. Let onderweg ook op de opvallende oranje stoeptegels. Onze speurders hebben het internet afgestruind, maar de betekenis van deze tegels blijft een mysterie. Fraai zijn ze in elk geval!

Bij de Doctor Schaepmanlaan slaan we linksaf. Vanaf hier heeft u goed zicht op de omliggende wijk — geen vervelende plek om te wonen, zo vonden onze gidsen. Kijk vooral even naar de sierlijke doorgang aan de rechterkant.

De Doctor Schaepmanlaan buigt naar links, en wij lopen gezellig mee. Aan de overkant zien we woningen met speelse, patrijspoort-achtige ramen — een charmant detail van de architect. We naderen de achterzijde van de kerk. Let hier vooral op de fraaie glas-in-loodramen. Met een beetje geluk vangt u zelfs een doorkijkje door meerdere ramen tegelijk.

Bij de Laarderweg slaan we weer linksaf, terug naar ons beginpunt. Daarmee is onze rondwandeling rond. En geen zorgen: in het centrum van Bussum, op loopafstand, vindt u alles wat een vermoeide wandelaar nodig heeft.

Sint Vituskerk, Bussum

Ontdek de St. Vitus en haar omgeving

De Sint Vituskerk in Bussum, vaak kortweg de Vitus genoemd, is een imposante neogotische basiliek zonder dwarsschip, geïnspireerd op de 14e-eeuwse Broederenkerk in Zutphen. In 1982 werd de kerk aan de eredienst onttrokken, en in 2002 begon een projectontwikkelaar met de transformatie tot appartementen. De St. Vitustoren, met zijn 60 meter de hoogste toren van Bussum, is een onmiskenbaar baken voor omwonenden en bezoekers. Vandaag nemen we de tijd om dit bijzondere bouwwerk eens van dichtbij te bekijken.

We starten onze rondgang aan de Brinklaan 115 en wandelen met de klok mee. Bij de hoofdingang valt direct een verzameling brievenbussen op – een duidelijk teken dat de herbestemming van de kerk veel mensen aan een woning heeft geholpen. Een hele verbetering vergeleken met de situatie in de vorige eeuw: in de jaren tachtig kwam de St. Vitus leeg te staan, en gaandeweg werden ramen ingegooid, waardoor duiven vrij in en uit konden vliegen. Om verder verval te voorkomen, werd de kerk onderhouden door vrijwilligers. Toch stond het gebouw bijna twintig jaar leeg voordat uiteindelijk werd besloten het te verbouwen.

Met deze geschiedenis in gedachten beginnen we aan onze wandeling. Vanaf de Brinklaan slaan we de Sint Vitusstraat in. Let onderweg vooral op de charmante sporen van bewoning van dit voormalige bedehuis. Even verderop passeren we de St. Vitusschool. Bij de Nieuwstraat slaan we rechtsaf en bij de Prinsenstraat opnieuw rechtsaf.

Hier krijgt u een goed beeld van deze sfeervolle wijk, die zich uitstekend leent voor een ontspannen wandeling. We vervolgen onze route tot de rotonde, waar we wederom rechtsaf slaan. In de verte doemt de inmiddels vertrouwde St. Vitustoren alweer op.

Op ons gemak wandelen we terug over de Brinklaan, tot we weer bij ons beginpunt staan. Als ervaren wandelaar heeft u vast al opgemerkt dat het gezellige centrum van Bussum volop mogelijkheden biedt om iets te eten of drinken – of om even een sanitaire stop in te lassen.

Mariakerk, Bussum

De Kerk van Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand in Bussum – beter bekend als de Mariakerk of Koepelkerk – is een indrukwekkend neo-Byzantijns bouwwerk met een bijzondere koepelconstructie in oosterse stijl. Sinds 2018 is het de enige rooms-katholieke kerk in Bussum: reden te meer om dit godshuis eens van alle kanten te bekijken. 

We beginnen onze rondgang aan de Brinklaan 40A, op het ruime plein voor de kerk. Kijk hier goed naar de elegante, flauwgebogen koepel en het prachtige halfronde mozaïek boven de ingang, met de ingelegde tekst: ‘OLVr van Altyddurende Bystand Bid Voor Ons’. Na deze eerste kennismaking wandelen we langs de pastorie naar de Brinklaan. Vanaf hier volgen we de route met de klok mee: eerst een stukje over de Brinklaan en vervolgens rechtsaf de Olmenlaan in. 

Het contrast tussen het verstilde godshuis en de omliggende bebouwing is groot, maar de architectuur van de golvende Olmenlaan is zeker het bekijken waard. Bij de Vlietlaan slaan we opnieuw rechtsaf. 

Hier lopen we parallel aan het spoor en in de verte kunt u misschien station Naarden-Bussum ontwaren. Aangekomen bij de Eslaan zien we aan de overkant van de straat het beeld ‘Jongen met hoed’ van beeldhouwer Pieter d’Hont. Een uitgelezen plek om, als u dat nog niet gedaan heeft, een foto te maken als herinnering aan deze wandeling. Vanaf hier vervolgen we onze weg via de Eslaan. 

De architectuur maakt opnieuw een haakse bocht, en langs deze laan vinden we vooral statige, vrijstaande panden die een sfeer van vervlogen tijden ademen. Net als de Olmenlaan slingert ook deze weg zich een route door de wijk. Uiteindelijk bereiken we een kruising met een prachtig uitzicht op het indrukwekkende Bussumse Raadhuiscarillon. Wie op een zaterdagmiddag wandelt, heeft misschien het geluk de klanken van het carillon te horen.

We slaan rechtsaf en volgen de Brinklaan terug richting de kerk. Onderweg passeren we enkele monumentale bomen, en zo komen we weer uit op het idyllische plein voor de Mariakerk. Hier eindigt onze rondgang, maar laat u vooral niet tegenhouden om het gezellige centrum van Bussum te verkennen of te genieten van een lokaal hapje of drankje.