Dorpskerk, Leidschendam

Rondje om de Peperbus – een wandeling langs de Dorpskerk van Leidschendam

Midden in het oude centrum van Leidschendam, vlak bij de sluis aan de Delftsekade, staat de charmante Dorpskerk – door locals liefkozend de Peperbus genoemd. Deze achtzijdige koepelkerk is het oudste kerkgebouw van Leidschendam en absoluut een bezoekje waard. 

We starten onze excursie bij Delftsekade 7, in misschien wel het meest schilderachtige stukje van Leidschendam. Met de rug naar de Vliet ziet u de kerk in volle glorie: het piramidevormige dak met kegelvormige spits, de driehoekige frontons en de sierlijke, opengewerkte lantaarn vormen samen een bijna sprookjesachtig geheel. 

We wandelen tegen de klok in, dus langs de Delftsekade, met de Vliet rechts van ons en de bebouwing aan de linkerkant. Bij de Oude Raadhuisstraat nemen we even afscheid van het water om een kijkje te nemen in de wijk achter de kerk – en dat loont. De straten zijn afwisselend, met karaktervolle huizen en verrassende doorkijkjes.

Op de hoek met de Regthuysstraat passeren we De Vergadergarage, een creatieve ontmoetingsplek, en slaan we linksaf. De sfeer blijft gemoedelijk: dit is zo’n straat waar je eigenlijk best zou willen wonen.

Bij de Damhouderstraat gaan we opnieuw linksaf. En daar is hij weer: pats boem, de witte achterkant van de Dorpskerk – alsof u zo een ansichtkaart binnenstapt. 

Aan de voet van de kerk vindt u nog een charmant buurtbibliotheekje, waar u gerust even mag neuzen. We lopen om de kerk heen en komen zo weer terug bij het beginpunt. Vanaf hier heeft u overigens een prachtig uitzicht op het water, de sluis en de historische ophaalbruggen. Een plek die blijft hangen – en waar u vast nog eens terugkomt.

Julianakerk, Duindorp

Rondje om de Julianakerk in Duindorp

Tussen 1910 en 1920 begon het oude Scheveningen-Dorp vol te raken. De behoefte aan ruimte leidde tot de aanleg van een nieuwe wijk: Duindorp, aan de westkant van het verversingskanaal. In de beginjaren was het er nog wat kaal – voorzieningen zoals winkels, scholen én een kerk ontbraken nog.

Daar kwam verandering in met de komst van de Prinses Julianakerk, gebouwd in 1928. Een echte aanwinst voor de wijk. De kerk, ontworpen door W.Ch. Kuijpers, is een fraai voorbeeld van een mix tussen traditionalistische en expressionistische bouwstijlen. De eerste dienst werd zelfs bijgewoond door Koningin Wilhelmina, Koningin-Moeder Emma én Prinses Juliana – geen kleine namen dus.

Let op. Er bestaat nog een Julianakerk elders in Den Haag, dus zorg dat u bij de juiste bent! Voor deze wandeling starten we op de hoek van de Nieboerweg, Tesselsestraat en Vlielandsestraat, midden in Duindorp. We wandelen met de klok mee. 

Bij het vertrek valt meteen de geometrische vormentaal van de kerk op – bijzonder dat dit gebouw nog geen monumentstatus heeft. We slaan de Vlielandsestraat in en duiken zo direct de gezellige woonwijk in. De straat buigt licht naar links en brengt ons vervolgens naar de Bevelandsestraat, waar we rechtsaf slaan richting het Tesselseplein, het levendige hart van Duindorp.

Je zou het nu niet zeggen, maar in 1942 werd de hele wijk geëvacueerd. Duindorp lag midden in het zogeheten Sperrgebiet, onderdeel van de Duitse verdedigingslinie Atlantikwall. Na de oorlog deed de wijk zelfs dienst als interneringskamp voor NSB’ers. Pas vanaf 1951 konden de oorspronkelijke bewoners weer terugkeren. 

We slaan rechtsaf de Tesselsestraat in. Hier wisselen oude en nieuwe bouw elkaar af. U passeert Green Harbour, een modern wooncomplex met 68 appartementen – nieuw bloed voor een wijk met een rijke geschiedenis. 

Aan het eind van de straat, bij nummer 6, ziet u een opvallend portiek. Dit adres wordt op sommige plekken genoemd als het officiële adres van de kerk. Hoe dan ook, ook hier zien we weer het karakteristieke geometrische ontwerp van Kuijpers terugkomen. Nog één bocht naar rechts en we staan weer voor de hoofdingang van de kerk. 

Nog energie over? De Bosjes van Poot, direct achter u, vormen een heerlijk stukje groen en rust – misschien wel het best bewaarde wandelgeheim van de Haagse kuststrook.

\

Den Haag/Scheveningen. 

Nieboerweg met links de Julianakerk en rechts van het midden zicht in de Tesselsestraat. ca. 1932. Bron: Beeldbank Den Haag.

Hervormde Kerk, Ter Heijde

De Hervormde Kerk in Ter Heijde is een bijzonder gebouw, bestaande uit twee delen die tegen elkaar aan zijn gebouwd, onder één dak. Het oostelijke deel stamt uit 1720, het westelijke uit 1952. 

De geschiedenis van Ter Heijde is ronduit bewogen, van zwaar natuurgeweld tot historische zeeslagen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd bijna het hele dorp op bevel van de Duitse bezetter met de grond gelijkgemaakt, op de kerk en het café na. De kerk deed toen dienst als paardenstal. Dat alles had te maken met de aanleg van de Atlantikwall, een verdedigingslinie tegen aanvallen vanuit zee en lucht.
Onder dit artikel vindt u een bijzondere historische foto van de kerk tijdens de oorlogsjaren. 

Vandaag de dag is Ter Heijde weer helemaal opgebloeid. Het charmante dorp vormt het decor voor een ontspannen wandeling, met het karakteristieke kerkje als ons startpunt. We beginnen op het Prins Willem III-Plein 1, midden in het dorp. Bij aankomst eerst even diep ademhalen – de frisse zeelucht hoort erbij – en dan gaan we op pad.

Er valt onderweg genoeg te ontdekken. In de voorgevel van de kerk vindt u een ingemetselde plaquette ter nagedachtenis aan Maarten Harpertszoon Tromp, de beroemde admiraal die op 10 augustus 1653 sneuvelde bij een zeeslag voor de kust van Ter Heijde, tijdens de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog. Zoals u merkt: geschiedenis speelt hier een hoofdrol. 

We wandelen met de klok mee langs de plaquette, slaan de Van Luikstraat in, en nemen direct achter de kerk het voetpad naar rechts. Via stille, gezellige achteraf­straatjes komen we uit op de Pietersonstraat. Daar gaan we rechtsaf, langs de oude pastorie en de historische reddingsboot Prinses Margriet, alweer zo’n bijzonder hoofdstuk uit het verleden. Op de hoek slaan we rechtsaf de Karel Doormanweg in. 

Hier laat het vernieuwde Ter Heijde zich van zijn beste kant zien. De woningen hebben die typische, frisse uitstraling die je alleen aan de Nederlandse kust lijkt te vinden. En voor u het weet, staan we weer op het Prins Willem III-Plein. Wandeling geslaagd. 

Adem nog een keer goed de zilte zeelucht in voordat u met frisse benen huiswaarts keert!

Via Monumentaal Westland.

Kruisheuvelkerk, Leidschendam

De Kruisheuvelkerk in Leidschendam is een bijzondere moderne kerk met een markante toren. Het gebouw is een mooi voorbeeld van architecture parlante: de vorm verbeeldt een gebogen, beschermende hand van God. Een rondje om deze kerk is een rustige, ongecompliceerde wandeling. Zonder franje, gewoon fijn.

We beginnen aan de Burgemeester Roeringlaan 6, in de kalme wijk De Heuvel, en wandelen linksom. Direct rechts van de kerk loopt een vriendelijk voetpad langs de woningen. We volgen dit pad tot aan de speeltuin en slaan daar het eerste paadje linksaf. Bij de volgende hoek gaan we opnieuw links.

We passeren het warme, uitnodigende gebouw van Stichting Hethuis, en zien links de kerk alweer opduiken tussen het groen. Voor de laatste bocht naar links heeft u de keuze: via een trapje of een klein ommetje bereikt u de entree van de kerk.

De oplettende wandelaar heeft onderweg vast het stille hoekje met zitplekken achter het waterpunt al gespot. Een heerlijke plek om even te pauzeren en weg te dromen bij de rustige charme van dit stukje Leidschendam.

Bron

Koptisch-Orthodoxe Kerk van de Heilige Maagd Maria en Papa Kyrillous VI, Leidschendam

De Koptisch-Orthodoxe Kerk in Leidschendam – een bijzondere wandeling

Vandaag staat een bijzonder gebouw centraal tijdens onze rondwandeling: de Koptisch-Orthodoxe Kerk van de Heilige Maagd Maria en Papa Kyrillous VI aan de Burgemeester Sweenslaan in Leidschendam. Het gebouw, opgericht in 1960 en ooit beter bekend als de Opifexkerk, is een prachtig voorbeeld van wederopbouw­architectuur. Er is sinds de bouw nauwelijks iets aan veranderd. Er is niets bijgebouwd of gesloopt. Het is alsof de tijd hier even stil heeft gestaan.

We trappen af bij de hoofdingang, Burgemeester Sweenslaan 5 in de wijk De Heuvel in Leidschendam, en we wandelen met de klok mee. We bewonderen de ronde kerkzaal met de grote ramen op het zuiden. Het dak wordt ondersteund door betonnen spanten die zich centreren in een lichtkoepel. Als we verder lopen, kunnen we niet om de losstaande toren heen, letterlijk én figuurlijk. Deze indrukwekkende klokkentoren staat aan de zuidwestkant van de kerk en trekt meteen de aandacht.

We lopen richting de toren, draaien eromheen, en vervolgen onze weg over het voetpad, met de kerk aan onze rechterhand. Wat opvalt is de ruime, groene opzet van deze wijk. De open ruimte tussen de flatgebouwen heeft het karakter van een hof. Er zijn boomgroepen, gazons, paden, perken en waterpartijen. 

Deze opzet komt voort uit de zogenaamde ‘wijkgedachte’, die vooral in de jaren na de Tweede Wereldoorlog in ons land werd toepast. Het samenbrengen van mensen in een nieuwe woonwijk door het geconcentreerd bouwen van winkelcentra, de aanleg van waterpartijen, groenvoorzieningen en sportterreinen, het stichten van onderwijsgebouwen en bevordering van kerkenbouw voor verschillende gezindten, was in de periode van de wederopbouw een van de voornaamste maatschappelijke doelstellingen. 

Bij de splitsing van het pad, vlak voor het gebouw dat u op foto 5 ziet, slaan we rechtsaf. We wandelen ontspannen langs het groen, slaan nog eens rechtsaf en komen uit op de Burgemeester van Duivendijklaan. In de verte zien we alweer de achterkant van onze kerk opduiken.

We lopen een stukje door, de weg buigt naar rechts — en wij buigen vrolijk mee. De toren komt opnieuw in zicht en markeert het slot van onze wandeling. Terug bij de hoofdingang kunnen we met een tevreden gevoel terugkijken op een bijzondere route door een wijk met een heel eigen verhaal.

Jacobuskerk, Winterswijk

Een wandeling rondom de Jacobuskerk in Winterswijk

De Jacobuskerk in het hart van Winterswijk is een imposante driebeukige hallenkerk, gebouwd tussen 1867 en 1869 naar het ontwerp van H.J. Wennekers. De toren werd voltooid in 1901 en kreeg in 1911 zijn huidige spits. Binnen het project Herontwikkeling van de H. Jacobuskerk krijgt het gebouw een nieuwe bestemming, waarin historie en moderne functies elkaar prachtig aanvullen. Vandaag vormt deze bijzondere kerk het startpunt voor een boeiende en sfeervolle wandeling. 

We beginnen bij Misterstraat 20 en lopen direct het pad op richting de kerk. Bij de ingang wacht een indrukwekkende calvariegroep: Jezus aan het kruis, geflankeerd door Maria en Johannes – waarbij Maria en Johannes in reliëf zijn uitgevoerd. Neem ook even de tijd om de mooie pilaren bij de hoofdingang te bewonderen, links van de beeldengroep. 

Na deze eerste indruk keren we terug naar de Misterstraat. We buigen naar rechts en wandelen met de klok mee om de kerk heen. Bij de Wierengastraat slaan we opnieuw rechtsaf en lopen langs met hekken afgesloten parkeerplaatsen aan de zijkant van de kerk. Verderop verschijnt aan de rechterkant een voetpaadje: De Hövvengang. Hier slaan we rechtsaf.

Even verderop passeren we een indrukwekkend oorlogsmonument. Houd er rekening mee dat u hier aan de achterzijde van het monument loopt. Wie een beter zicht wil, kan even het volgende voetpad nemen – een klein omweggetje, maar zeker de moeite waard. 

Na het monument wandelen we via een stukje van het Mevr. Kuipers-Rietbergplein naar de Torenstraat, waar we rechtsaf slaan. Aan de rechterkant passeren we de ingang van een grote parkeerplaats naast de kerk. Hoewel dit straatje doodloopt, is het zeker de moeite waard om even het pleintje op te lopen voor een dichterbijzicht op de kerk. 

In de Torenstraat zien we even later de Misterstraat weer opduiken. We slaan rechtsaf en keren zo terug naar ons beginpunt.

We hopen dat u net zo van deze wandeling genoten heeft als onze scouts.
Tip: Onder de foto’s van het kerkexterieur vindt u nog een kleine extra suggestie!       

Een kleine maar fijne tip: In de Jacobus vindt u een Mariakapel die meestal geopend is. U kunt er een kaarsje branden en even tot rust komen. En als u daar toch bent: kijk dan ook eens omhoog. Het fraaie plafond van de kerk is absoluut de moeite waard.