Voormalige apostolische kerk, Arnhem

Een rondje om de voormalige apostolische kerk in Arnhem voelt een beetje alsof je door de ruïnes van een vergeten tijd wandelt. De laatste dienst werd hier in 2009 gehouden, en sindsdien heeft Moeder Natuur haar gang kunnen gaan. De kerk is nu overwoekerd, vervallen en dichtgetimmerd – kortom, een perfecte locatie voor een avontuurlijke ontdekkingsreis met een vleugje geschiedenisles.

We beginnen onze tocht op de hoek van de Johan de Wittlaan en de Willem Barendszstraat. De eerste opdracht: wat kunnen we nog terughalen uit de vergetelheid? Kijk bijvoorbeeld naar het reliëf dat zich nauwelijks laat zien (ergens tussen de geverfde berg en de schouder van de Hulk) of de flarden van het woord “K E R K”, die moeizaam opdoemen, iets naar links. Na deze speurtocht lopen we verder de Willem Barendszstraat in.

Let op. Recent is hier glasvezel aangelegd, en her en der ontspruiten kabels eigenwijs uit de stoep, alsof ze hoopvol de lucht in willen reiken. Het is dus raadzaam uw voeten goed neer te zetten om een onfortuinlijke struikelpartij te vermijden. We lopen door tot de De Rijpstraat, waar we rechtsaf slaan. Ondertussen heeft u vast al opgemerkt dat dit een aller­aardigste buurt is. Bomen wuiven ons toe, bankjes nodigen uit tot mijmeren, en de architectuur is oogstrelend.

We wandelen door totdat we weer op de Johan de Wittlaan stuiten. Hier slaan we opnieuw rechtsaf. Hoewel het verkeer op deze drukke ader soms wat overweldigend kan zijn, valt er nog genoeg moois te zien – de panden aan weerszijden lijken bijna te fluisteren over een vervlogen tijdperk. In de verte verschijnt de toren van onze oude kerk alweer, als een stille getuige van dagen die ooit waren.

We zijn weer terug bij het beginpunt. Mocht u zin hebben in nog wat lokale gezelligheid, aan de overkant van de Johan de Wittlaan zijn een paar leuke winkeltjes te vinden. Maar kijk goed uit voor het verkeer. Het zou jammer zijn als deze wandeling ook uw laatste zou zijn. We houden u namelijk graag heel voor een volgende ontdekkingstocht!

Oude Kerk, Oosterbeek

Op een schilderachtige locatie langs de uiterwaarden van de Nederrijn in Oosterbeek staat een van de oudste kerken van Nederland. Deze kerk is niet alleen bijna duizend jaar oud, maar is sinds de Tweede Wereldoorlog en de Slag om Arnhem ook een pelgrimsoord geworden voor veteranen, nabestaanden en andere geïnteresseerden. Ook voor onze lezers is er veel te ontdekken, zoals een van hen al eens opmerkte. Let wel: achter de kerk bevindt zich een trapje dat een uitdaging kan zijn voor wie minder goed ter been is. Geen zorgen, we nemen het stap voor stap! 

We starten onze rondgang aan de Benedendorpsweg 134 in Oosterbeek (gemeente Renkum) en wandelen met de klok mee. Prominent op het kerkplein vindt u een indrukwekkende lindeboom, met een geschiedenis die de moeite waard is (lees hier meer daarover, ongeveer halverwege de pagina). Nadat we de boom vriendelijk hebben gegroet, slaan we linksaf. Daar vinden we een herdenkings­bankje waar het goed vertoeven is – maar wij zijn bikkels, dus lopen we direct door naar de achterkant van de kerk.

Onderweg passeren we scherven van oude grafstenen, en wellicht blijven we even staan om te genieten van het magnifieke uitzicht over de uiterwaarden en de iconische, herbouwde spoorbrug. Ook aan de achter­zijde van de kerk lonken zit­mogelijkheden, maar wij hebben een missie: de rondgang voltooien!

Dan trotseren we de eerder genoemde trap (u kunt het!) en slaan rechtsaf tot we weer bij ons beginpunt zijn aangekomen. Mocht u na al deze indrukken ook nog de binnenkant van de kerk willen bewonderen, plan uw bezoek dan tussen 1 mei en 1 oktober. In die periode is de kerk op woensdag, donderdag en zondag geopend van 13:00 tot 16:00 uur.

En als u thuis nog wilt nagenieten van deze schitterende wandeling, dan adviseren wij deze diepgravende website. Tot de volgende keer!

H. Machutus, Monster

De oude Hervormde of Grote Kerk van Monster (gemeente Westland) was oorspronkelijk gewijd aan Machutus, en men bewaarde er zelfs enkele relieken van deze heilige. Tijdens de Reformatie werd de kerk echter protestants. De laatste pastoor en kapelaan van de oude Machutuskerk werden in 1572 in Brielle (Den Briel) vermoord en behoren tot de Martelaren van Gorcum. Pas rond 1775 werd er een schuilkerk gebouwd. In 1790 volgde een bijkerk en in 1803 werd de statie Monster opgericht. De huidige Machutuskerk werd tussen 1828 en 1831 gebouwd. Het is de enige kerk in Nederland die aan Machutus is gewijd – dat maakt het dus wel een beetje exclusief.

Het rondwandelen van deze kerk lijkt qua complexiteit wel wat op de geschiedenis ervan, maar zoals u van ons gewend bent: wij laten ons niet snel afschrikken. We starten onze wandeling dus vol goede moed aan de Choorstraat 103 in Monster en wandelen met de klok mee.

Na het bewonderen van het 2,5 meter hoge standbeeld van Sint-Machutus boven de ingang van de kerk, slenteren we de Choorstraat uit. Bij de Burgemeester Kampschöerstraat slaan we rechtsaf, en nog een keer rechtsaf bij de Emmastraat, bekend bij automobilisten als de N211. Hier kunnen we ons verbazen over een typisch Monster-probleem: blijkbaar is de stoep dé plek om auto’s te parkeren. Maar ach, zoals gezegd laten wij ons niet ontmoedigen en flaneren we verder langs de architectonische hoogstandjes van de Emmastraat.

Bij de rotonde aan de Havenstraat slaan we opnieuw rechtsaf. Hier zien we de toren van de Grote Kerk, maar dat is vandaag niet ons reisdoel. Wij nemen de Kloosterlaan, slaan rechtsaf en komen uit bij een plein dat wel iets weg heeft van een stads­labyrint – een klein avontuur op zich!

Schuin tegenover dorpshuis De Noviteit komen we bij een driesprong. De middelste route lijkt het meest op een gewoon voetpad (zie foto 5), dus die nemen we. Langs een omheind sportveld (foto 6) en achter de geparkeerde auto’s verschijnt de Choorstraat weer. Let hier vooral ook op de interessante architectuur. Wanneer we cultureel centrum Fata Morgana passeren, verschijnt daar, alsof door toverslag, de vertrouwde toren van de Machutuskerk weer, en plots zijn we terug bij het beginpunt.

Lees voordat u richting de plaatselijke horeca gaat of huiswaarts keert nog even de onderstaande informatie door. Wie weet ontdekt u nog iets interessants!

Vanaf de buitenkant van de kerk is het moeilijk te zien, maar een van de glas-in-loodramen toont de toren van de Grote Kerk. Dit raam verbeeldt een scène uit de gebeurtenissen rond de Martelaren van Gorcum – een verhaal dat thuis nog de moeite waard is om verder te lezen.

In de tuin van de kerk, naast de begraafplaats, vindt u een Lourdesgrot. Volgens kenners is dit een van de eerste Lourdesgrotten in Nederland, gebouwd slechts twintig jaar na de verschijningen. Interessant detail: het beeld van Bernadette lijkt niet erg op haar. Waarschijnlijk hadden de ontwerpers destijds simpelweg geen afbeelding van haar ter beschikking. Toch blijft dit een fotogenieke locatie die u snel even kunt meepakken!

Grote Kerk, Monster

De grote kerk in Monster, gemeente Westland, is een driebeukige hallenkerk, wat betekent dat de zijbeuken en het middenschip even hoog zijn. Dit kerkgebouw, ooit gewijd aan de Heilige Machutus, maakte deel uit van een van de oudste parochies in het kustgebied en was de moederkerk van vele omliggende parochies. Tegenwoordig is de kerk hervormd en verbonden met de Gereformeerde Bond.

Na al deze historische weetjes is het de hoogste tijd om de theorie in te ruilen voor wat beweging, met een rondwandeling om deze imposante kerk. We starten bij Kerkplein 1, aan de voet van de toren, en lopen tegen de klok in. We volgen niet strak de contouren van de kerk, maar nemen de wat ruimere route langs het gras, zodat we onderweg een goed zicht op het gebouw houden. Hier en daar komt u een afstapje tegen, dus let niet alleen op de kerk maar ook op uw enkels.

Halverwege de route komen we links langs een alleraardigste buurtbibliotheek. Onze nieuwsgierige scouts konden het niet laten om even een blik naar binnen te werpen en waren aangenaam verrast door de gezonde mix van stichtelijke werken en een flinke dosis wereldlijke literatuur – altijd een goed teken voor een evenwichtige samenleving.

We vervolgen onze weg en passeren de achterkant van de kerk, waar we langs het begin van de Choorstraat lopen. Hier draaien we keurig met de ronding van de kerk mee, alsof we de architect zelf zijn. We komen uit bij een ander deel van het Kerkplein, dat in de zomer bijna de allure van een charmant stadsparkje heeft. Let vooral even op het leuke kunstwerk met de kerkklokken, de natuurstenen dorpspomp, en de fraaie zij-ingang met de tekst 'Komt allen tot Mij', die we door het gebladerte kunnen zien – als een vriendelijke uitnodiging vanuit het groen.

Niet veel later zijn we alweer terug bij ons beginpunt. En zoals dat hoort na een fijne wandeling, is het nu tijd om de inwendige mens te versterken. Rondom de kerk, en ook verderop in de Zeestraat, zijn er genoeg opties om even neer te strijken voor een hapje en een drankje – of om wat meegenomen literatuur uit de buurtbieb door te nemen.