Deutsche Evangelische Gemeinde im Haag

De Deutsche Evangelische Kirche aan het Bleijenburg is een beetje een vreemde eend in de bijt. De zaalkerk, geheel in de geest van de Duitse vroege neogotiek, werd in 1859–1861 gebouwd naar ontwerp van Hermann Heinrich Wentzel uit Berlijn. Wentzel werkte ook voor Prins Frederik der Nederlanden, die de bouw royaal ondersteunde. De kerk noemt zichzelf treffend een stukje Heimat in Haag.

Vandaag vormt dit stukje Heimat het middelpunt van onze excursie. We starten onze duik in dit bijzondere hoekje hofstad aan het Bleijenburg 5 in Den Haag, genoemd naar voormalig burgemeester Cornelis van Bleijenburch, en we wandelen tegen de klok in. Op de hoek van de Casuariestraat slaan we linksaf.

Over de achtergrond van deze straatnaam doen meerdere theorieën de ronde. In 1623 bevond zich hier in elk geval de roemruchte herberg ‘De Casuaris’. Een casuaris – tegenwoordig met een k gespeld – is een grote loopvogel die leeft in de regenwouden van Australië, Nieuw-Guinea en enkele omliggende eilanden. Van alle drukte van weleer is in de Casuariestraat inmiddels weinig meer te merken: het is nu een van de stilste straten van de wijk. 

Bij de Lange Houtstraat slaan we opnieuw linksaf. Al voortwandelend zien we rechts het Plein aan ons voorbijtrekken, maar ons doel is om op de volgende hoek weer linksaf te slaan, de Herenstraat in.

Qua sfeer is deze straat het volslagen tegengestelde van de Casuariestraat. Dit is de plek waar de Hagenaar die de weg weet zijn patatje haalt of een avond doorbrengt in een van de nachtclubs. Let wel: ook overdag is de straat de moeite waard, al is het maar om de soms intrigerende winkeletalages. We wandelen door totdat we weer bij het Bleijenburg uitkomen en slaan voor de laatste keer linksaf.

Op dit laatste stukje van de wandeling kan de oplettende wandelaar nog tal van aardige details ontdekken. Let bijvoorbeeld op de kleine ornamentjes op de regenpijpen, een stille hint dat we hier met een overheidsgebouw te maken hebben. Bij de ingang van de Duitse Kerk heeft u misschien het geluk dat de deur op een kier staat. Dan kunt u nog even een blik werpen op het borstbeeld van de protestantse theoloog en reformator Martin Luther. Dat vormt meteen een passend beeld om ons rondje om de kerk mee af te sluiten.

Bij uw rondwandeling hebt u ongetwijfeld al enkele uitspanningen opgemerkt die de moeite van een bezoekje waard zijn. Een fijne dag verder!

Die Deutsche Evangelische Kirche am Bleijenburg ist ein kleiner Fremdkörper in der Umgebung. Die Saalkirche, ganz im Geist der frühen deutschen Neogotik, wurde 1859‑1861 nach den Plänen des Berliners Hermann Heinrich Wentzel errichtet. Wentzel arbeitete auch für Prinz Friedrich der Niederlande, der den Bau großzügig unterstützte. Die Kirche bezeichnet sich treffend als ein Stück Heimat in Haag.

Heute steht dieses Stück Heimat im Mittelpunkt unseres Rundgangs. Wir beginnen unseren kleinen Streifzug durch dieses besondere Eckchen der Hofstadt am Bleijenburg 5 in Den Haag, benannt nach dem ehemaligen Bürgermeister Cornelis van Bleijenburch, und gehen gegen den Uhrzeigersinn. An der Ecke zur Casuariestraat biegen wir links ab.

Über die Herkunft dieses Straßennamens kursieren mehrere Theorien. Im Jahr 1623 befand sich hier jedenfalls die berühmt-berüchtigte Herberge „De Casuaris“. Ein Kasuar ist ein großer Laufvogel, heimisch in den Regenwäldern Australiens, Neuguineas und der umliegenden Inseln. Von der einstigen Betriebsamkeit ist in der Casuariestraat inzwischen wenig geblieben: Sie zählt heute zu den ruhigsten Straßen des Viertels. 

An der Lange Houtstraat biegen wir erneut links ab. Während wir weitergehen, zieht zur Rechten der Plein an uns vorbei, doch unser Ziel ist die nächste Ecke, an der wir wieder links in die Herenstraat einbiegen.

Diese Straße bildet in Stimmung und Charakter das genaue Gegenstück zur Casuariestraat. Hier holt sich der ortskundige Hagener seine Portion Pommes oder verbringt einen Abend in einem der Nachtlokale. Doch wohlgemerkt: Auch tagsüber lohnt sich ein Besuch — schon wegen der teils recht faszinierenden Schaufenstergestaltungen. Wir gehen weiter, bis wir wieder das Bleijenburg erreichen, und biegen ein letztes Mal links ab.

Auf diesem letzten Abschnitt lassen sich für die aufmerksame Spaziergängerin oder den aufmerksamen Spaziergänger noch allerlei hübsche Details entdecken. Achten Sie zum Beispiel auf die kleinen Ornamentchen an den Regenrohren — ein stiller Hinweis darauf, dass wir es hier mit einem Regierungsgebäude zu tun haben. Mit etwas Glück steht die Tür der Deutschen Kirche einen Spalt offen, sodass Sie einen kurzen Blick auf die Büste des protestantischen Theologen und Reformators Martin Luther werfen können. Ein passendes Bild, um unseren Rundgang um die Kirche zu beschließen.

Auf Ihrem Spaziergang haben Sie gewiss schon die eine oder andere Ausspannung bemerkt, die einen Besuch durchaus wert ist. Wir wünschen Ihnen noch einen angenehmen Tag!

Mariënburgkapel, Nijmegen

In een beschrijving van de huidige stand van zaken rond de Mariënburgkapel in Nijmegen lezen we:
“Het Mariënburg is een centraal plein in de binnenstad van Nijmegen. Op het plein staat de Mariënburgkapel, daterend uit de Middeleeuwen. Om het plein heen bevinden zich publieke functies zoals de openbare bibliotheek, de Stadswinkel, het Regionaal Archief en het filmhuis LUX. Ook wonen er mensen aan het plein. In de huidige opzet oogt het plein ‘stenig’ en is vaak wind voelbaar waardoor het minder aantrekkelijk is om te verblijven.”

Maar eerlijk is eerlijk: voor wandelaars als wij is dit juist een perfecte plek voor een power-walk. Let op. We starten bij Mariënburg 26 in Nijmegen en wandelen tegen de klok in. Zodra we weer bij de ingang staan, zijn we helemaal opgeladen om de Nijmeegse binnenstad het hoofd te bieden. Tot de volgende keer!

Bergkerk, Deventer

De Bergkerk in Deventer

De Sint-Nicolaaskerk, beter bekend als de Bergkerk, ontleent haar naam aan de ligging op een oude rivierduin in het Bergkwartier. De aan Sint‑Nicolaas gewijde kerk wordt al sinds mensenheugenis eenvoudigweg de Bergkerk genoemd. De eerste steen werd gelegd rond 1198‑1209. Al die eeuwen later vormt deze plek nog steeds een prachtig middelpunt voor een fraaie wandeling. Let op. Zoals de naam al doet vermoeden, is deze route minder geschikt voor mensen die slecht ter been zijn.

Wanneer u de kerk nadert, ziet u meteen wat een beeldbepalend gebouw dit is. We starten bij het officiële adres van de kerk, Bergkerkplein 1 in Deventer, en wandelen tegen de klok in. U kunt het eerste stukje vlak langs de gevel lopen – daar ziet u ook enkele fraaie oude grafstenen – maar eerlijk is eerlijk: het is comfortabeler om het reguliere voetpad een meter of wat naar rechts te nemen.

Na een kort stukje daalt u de stenen trap af, naar de lager gelegen straat met de prachtige naam Bergschild. Hier slaan we linksaf en volgen we de contouren van het godshuis. Vanaf dit punt heeft u een mooi uitzicht op het schip met de brede zijbeuken. Iets verderop heet de straat alweer Bergkerkplein, en dat blijft de rest van de wandeling zo.

We kuieren rustig verder en blijven de kerk linksom volgen. Zodra u rechts de Walstraat ziet, maakt u een iets scherpere boog naar links. Vanaf hier moet u weer wat vals plat trotseren, want zoals we al meldden ligt de kerk op een oude duintop. Al klimmend ziet u links opnieuw de indrukwekkende gevel van de kerk, die van elke kant de moeite waard is.

Op het grasveld links ziet u een bijzonder kunstwerkje. Als u wat ouder bent, herkent u het misschien niet meteen: het zijn twee kleine bronzen hondjes die aan elkaar vergroeid lijken te zijn. Kunstenaar Floor Coolsma baseerde dit beeld op haar jeugdherinneringen aan de kerk met de ‘twee aan elkaar groeiende torens’.

Terwijl u verder wandelt, ziet u rechts nog een opvallend object: een antieke rode brievenbus. Dit is inmiddels een van de meest gefotografeerde objecten in het Bergkwartier. Reden genoeg om er zelf ook een foto van te maken. De brievenbus is helaas niet meer in gebruik, lezen we op een lokale website, waar u ook een prachtige oude foto ervan vindt.

Wij blijven nog even in het heden. Links ziet u opnieuw de inmiddels vertrouwde hoofdingang van de Bergkerk. Misschien voelt u uw kuiten, maar uw hoofd zal ongetwijfeld tevreden zijn dat u deze wandeling hebt volbracht. In de buurt vindt u genoeg gezellige plekken om de benen even rust te gunnen, met een welverdiend kopje koffie erbij.