Eyüp Sultan Moskee, Apeldoorn

🌿 Wandeling rond de Eyüp Sultan Moskee, Apeldoorn

Vandaag maken we een rondje om de Eyüp Sultan Moskee in Apeldoorn. Of is het Eyup? Officieel is het met een umlaut – Eyüp – de juiste Turkse spelling. De naam verwijst naar Eyüp Sultan, een belangrijke Ottomaanse heilige (Abu Ayyub al‑Ansari), bij wiens graf in Istanbul een beroemde moskee staat. De moskee in Apeldoorn gebruikt zelf ook die officiële spelling, en dat doen wij dus ook. En stelt u zich eens voor: u heeft nog geen stap gezet!

Het officiële adres is Sophialaan 36, maar wij beginnen bij de hoofdingang aan de Molendwarsstraat 61, letterlijk op steenworp afstand van het busstation. Een perfect startpunt, want vanaf hier ziet u de moskee meteen in volle glorie. Het is een klassieke ‘Turkse moskee met één minaret’. Als u vaker moskeeën bezoekt, gaan de details u steeds meer opvallen.

We wandelen met de klok mee: vanaf de ingang linksaf, daarna rechts de Sophialaan in. Al snel ontvouwt zich de charme van dit stukje Apeldoorn.

U passeert het voormalige hoofdkantoor en de fabriek van Royal Talens, gebouwd in 1927. Het monumentale pand wordt niet meer gebruikt door het bedrijf, maar blijft een herkenbaar symbool van Apeldoorns industrieel erfgoed. Neem hier vooral de tijd om rond te kijken: zowel het gebouw als de omgeving zijn bijzonder fotogeniek. Bij de Molenstraat gaat u rechtsaf, en na enkele meters meteen weer rechts de Veldhuisstraat in.

In dit rustige straatje heeft de gemeente een sluiproute afgesloten. Het resultaat: bijna serene stilte. Het is haast niet te geloven dat u zich nog steeds in hartje Apeldoorn bevindt. Links en rechts ziet u charmante woningen, afgewisseld met restanten van oude industrie – sommige bestemd voor herontwikkeling. Bij de Spoorstraat gaan we opnieuw rechtsaf.

En dan: een cadeautje voor de graffiti­liefhebbers. Hier vindt u volop kleurrijke muurschilderingen. Geen zorgen, u hoeft zelf geen spuitbus mee te nemen – foto’s maken mag natuurlijk wél. We lopen rustig verder, tot in de verte het busstation alweer zichtbaar wordt.

Voor het plein slaan we rechtsaf en komen langs de ingang van Hogeschool Saxion Apeldoorn. Deze praktijkgerichte hogeschool biedt een breed scala aan opleidingen, van gezondheidszorg en veiligheid tot techniek en hospitality. Hadden we al gezegd dat deze wandeling veelzijdig is?

We volgen de kromming van de weg en passeren vervolgens de Wittenborg University of Applied Sciences – the most international business and management school in the Netherlands. Ja, dat moet even in het Engels.

Op de hoek van het universiteitsgebouw slaan we opnieuw rechtsaf en staan we weer in de Molendwarsstraat. Net als onze scouts zult u deze straat nu ineens met andere ogen bekijken. De moskee, ons eindpunt, blijkt een soort hoeksteen van een verrassend dynamische omgeving – bijna een Nederland in het klein, waar alle facetten van de samenleving samenkomen.

Maartenskerk, Tiel

We bevinden ons in het midden van Nederland, in het hart van de Betuwe, in het centrum van Tiel, en we staan voor de Grote of Sint Maartenskerk, een prachtig rijksmonument en het middelpunt van onze wandeling – en om aan te geven dat het geen korte wandeling is, hebben we onze beginzin extra lang gemaakt.

We starten aan Kerkplein 3, recht voor de hoofdingang. Daar hangt een indrukwekkend bord met de oproep aan de Heer: “Nu mijn God, laat toch Uwe oogen open en Uwe ooren opmerkende zijn tot het gebed dezer plaats.” We lopen met de klok mee, maar steken eerst links over om de voormalige sacristie ten zuidoosten van de kerk van dichtbij te bekijken.

Dit gebouw, met adres Kerkplein 2, heeft terecht een eigen monumentenstatus. Alleen daarom al is het de moeite waard er even bij stil te staan. We lopen langs het pand en slaan dan rechtsaf het Schoolstraatje in. Bij het water aangekomen kiezen we opnieuw voor rechts, richting het Kastanjelaantje.

De speelse straatnaampjes lijken speciaal bedacht voor wandelaars als wij. Het is een rustige omgeving waar u vooral medewandelaars tegenkomt. We volgen de weg rechtdoor tot aan de Binnenmolenstraat, waar we weer rechtsaf slaan.

Hier wordt het iets levendiger, maar zeker niet minder fotogeniek. Oude Hanzesteden zijn altijd een bezoek waard, en Tiel vormt daarop geen uitzondering. We kuieren verder tot de Achterweg en slaan ook daar rechtsaf.

Dit schilderachtige straatje nodigt uit om rustig rond te kijken. Na een tijdje passeren we de Ambtsmanstuin, het signaal dat we even moeten opletten. Een paar meter verder slaan we opnieuw rechtsaf en zien we rechts het aangrijpende Monument voor de gevallen krijger, officieel Krijger voor hij dodelijk getroffen wordt. Het herdenkt de honderden slachtoffers die Tiel tijdens de oorlogsjaren verloor. Een interessant weetje: de krijger stond er oorspronkelijk helemaal naakt bij. Dat zorgde destijds voor zoveel opschudding dat de kunstenaar een lendendoek heeft moeten toevoegen.

Wanneer we ons weer omdraaien, zien we aan onze rechterhand opnieuw de hoofdingang van de kerk en het fraaie bord. De rondwandeling is volbracht. Een wandeling vol geschiedenis, verhalen en mooie momenten om nog eens op terug te kijken.

Heilige Dominicus, Tiel

De Heilige Dominicus in Tiel werd in 1940 gebouwd naar een ontwerp van J.J.M. van Halteren. De kerk is een echte blikvanger in het centrum van de voormalige Hanzestad – en vandaag nemen wij u mee voor een kijkje van dichtbij. We starten onze rondwandeling aan het Sint Walburgkerkpad 1 en wandelen tegen de klok in.

Eerst bewonderen we de glas-in-loodramen en de robuuste dubbele houten strokendeuren, waarna we het Sint Walburgkerkpad verder volgen. Ter hoogte van nummer 7 wacht ons een aangename verrassing: links ligt het Sint Andreasgasthuis. Dit voormalige ziekenhuis, gebouwd in de stijl van Berlage, is tegenwoordig opgedeeld in ateliers en woningen. Het is geen verrassing dat dit hele complex de status van gemeentelijk monument draagt.

Na dit stukje architectuurpracht wandelen we verder tot we een bordje zien met een pijl naar de St. Hyacinthuskapel. Hier verlaten we de openbare weg en slaan linksaf. Let wel: dit deel van de stad is in ontwikkeling, dus u kunt hier en daar hekken tegenkomen. Zorg dat u niet per ongeluk een doodlopende route kiest. Als u rechtdoor loopt tot u geparkeerde auto’s ziet, weet u dat u goed zit. Via de parkeerplaats komt u weer terug op de openbare weg. Dit hofje biedt verrassend veel beziens­waardigheden, dus neem gerust de tijd om rond te kijken.

Eenmaal terug op de weg slaan we linksaf en volgen we de Binnenmolenstraat. In de verte doemt de kerk alweer in volle glorie op. Bij de hoofdingang aangekomen ziet u links de toegang tot de Mariakapel (zie hieronder). En als we de hoek omslaan, staan we alweer bij onze bestemming en kunnen we terugblikken op een bijzonder rondje om de kerk.

De Mariakapel
Links van de hoofdingang vindt u de ingang naar de Mariakapel. Uit opschriften blijkt dat hier in het verleden overlast is geweest. Wij vragen u daarom vriendelijk om met gepaste eerbied binnen te gaan. Wilt u een kaarsje branden? Dat kan eenvoudig via de QR‑code links van het beeld van Maria met kind.

Grote Kerk, Breda

Rondje Grote Kerk Breda

De Grote of Onze Lieve Vrouwekerk is niet zomaar een kerk. Met haar 97 meter hoge toren steekt ze overal bovenuit: de hoogste van Breda, de hoogste van heel Noord-Brabant en in Nederland moet ze maar vier andere torens voor zich laten gaan. Een echte blikvanger dus.

In deze kerk bevindt zich het mausoleum van de Nassaus, voorouders van ons koningshuis. Maar misschien nog wel interessanter: tijdens een restauratie in 1906 stuitten bouwers op een onverwachte vondst. Tussen twee muren bleek een gemummificeerde kat ingemetseld te zitten. Onderzoekers schatten dat de kat, die inmiddels de naam Polleke heeft gekregen, net zo oud is als de kerk zelf. 

Met dit bijzondere verhaal op zak beginnen we ons rondje om de kerk. We starten bij de hoofdingang, Kerkplein 2 in Breda, en wandelen met de klok mee. Boven de ingang ziet u een beeldje van een lezende vrouw – althans, dat denken we, want veel meer is er niet over bekend. 

Bij de Torenstraat slaan we rechtsaf. Hier kunt u speuren naar een inscriptie die de ingebruikname van het nieuwe klokkenspel in 1929 herdenkt. De letters zijn wat lastig te ontcijferen, maar er staat:
“Anno 1927 besloot Breda-Vooruit het klokkenspel te vernieuwen. Deze beiaard werd op 8 juni 1929 plechtig in gebruik genomen.”

We wandelen verder en slaan bij de Reigerstraat opnieuw rechtsaf. Als u in de richting van de kerk kijkt, ziet u iets eigenaardigs: veel interessante gebouwen, maar geen kerk. Het pand heeft zich volledig aan onze blik onttrokken. Toch kunt u erop vertrouwen dat u de juiste route volgt. De kerken in Breda spelen nu eenmaal graag verstoppertje.

Dan komen we op de gezellige Grote Markt, waar cafés en terrassen verleidelijk lonken. Maar houd nog even vol: ons rondje is bijna compleet. Bij de Kerkstraat slaan we voor de laatste keer rechtsaf.

En daar is ze weer: de hoofdingang met het beeldje waar we begonnen zijn. Ons rondje is rond! Tijd om neer te strijken voor een hapje of drankje op de Grote Markt of in een van de gezellige straatjes eromheen. Breda heeft genoeg te bieden – geniet ervan!